Central Judaica Database

Show description | Show all images

list od Josefa Harasza z Warszawy

Is part of: Dom Heinego w Ostrowcu Świętokrzyskim

Aggregate description

Wszystkie obiekty w tym zespole zostały odnalezione na strychu Domu Heinego w Ostrowcu Świętokrzyskim przy ulicy Iłżeckiej 45. Kamienica została zbudowana przez Szmula Heinego, właściciela tartaku na Kuźni w 1913 roku. Według ostrowieckich historyków we wrześniu 1924 roku Związek Chrześcijańskich Cechów Rzemieślniczych założył w tym miejscu Męską Szkołę Dokształcającą Zawodową.Natomiast w latach 30 w Domu Heinego mieściła się Wyższa Szkoła Talmudyczna „Bejs Josef”, w której kształcono przyszłych rabinów. Szkoła prowadzona była przez Stowarzyszenie Popierania i Krzewienia Wiedzy Religijno – Talmudycznej w Ostrowcu Św. działające od 1929 roku. Jego założycielami byli rabin Mordka Szymonowicz, szechita (rytualny rzezak) Ajzyk Mendel Bułka i kupiec Chaskiel Fiszendler [Waldemar Brociek, Adam Penkalla, Regina Renz, Żydzi Ostrowieccy. Zarys dziejów, Muzeum Historyczno-Archeologiczne, Ostrowiec Św. 1996]. W czasie wojny mieściła się tu siedziba Judenratu - Rady Żydowskiej powołanej na rozkaz Niemców.Podczas likwidacji getta w dniach 11-12 października 1942 roku Dom Heinego został zdewastowany, w efekcie czego prawdopodobnie nadpalone i zniszczone zostały również zebrane na strychu dokumenty tworzące archiwum przedwojennej szkoły talmudycznej. W 2012 r. członkowie Stowarzyszenia Kulturotwórczego „Nie z tej Bajki” przypadkowo natknęli się na archiwum, które następnie przekazali Muzeum Historyczno-Archeologicznemu w Ostrowcu Świętokrzyskim. W 2014 roku dom został wyburzony.

Title: list od Josefa Harasza z Warszawy

Object identifier: 43/1

Provenance: Warszawa

Date: 1935/1936

Medium: papier/atrament

Technique: rękopis

Object description

Nadawca:
Josef Harasz, Warszawa 1935/36
"Z pomocą B-żą, Miszna Hakohen czwartek tu, w Warszawie 5696
Pokój i błogosławieństwo mojemu szanownemu przyjacielowi, wielkiemu mędrcowi i cadykowi, oby żył długo. Łączę wyrazy najszczerszego oddania.
W pierwszych słowach donoszę memu szanownemu przyjacielowi, iż [nieczytelne] już od wczoraj w sprawach wielkiego mędrca i cadyka RiD [skrót niejasny], oby żył długo. I już od wczoraj chcę napisać do Was list, by wyjaśnić [nieczytelne]. Najważniejsze jest, że przyjeżdżam do Was i chcę do was napisać wiadomość i wyjaśnić tę sprawę, ile kosztować będzie komorne, bo być może nie będziecie mieli tego, co ja potrzebuję, gdyż potrzebuję zamieszkać w jakimś skromnym miejscu w Międzyrzeczu. Zaproponowali mi już kilka miejsc, lecz odkładałem to na później. Jest to dla mnie bardzo ważne, gdzie się zatrzymam w przyszłości. Miałem też propozycje z kierownictwa jesziwy w Białymstoku i Międzyrzeczu. Już nie pamiętam kto i co. I też mówili mi, że tak jest dobrze. Jednak, jeżeli okaże się to za trudne, powiadomcie mnie proszę o innych możliwościach, to znaczy [nieczytelne]. Nie mogę wydać więcej niż 25 złotych na komorne, to jest szczyt możliwości. Także szwagier naszego Mistrza i Rabina, oby żył długo, powiedział mi, że za mniej już się nie da, zostanie mi jeszcze dwadzieścia oprócz mieszkania [nieczytelne]. I teraz już najwyższy czas, by się kogoś poradzić czy w tę, czy w tę stronę i nie będę miał, B-że uchowaj [nieczytelne]. Jeżeli nie będzie to w moich możliwościach, to znajdzie się z B-żą pomocą inne miejsce. Jeszcze nie mam życia rodzinnego na karku. Proszę wielce szanownego Rebe, by niezwłocznie mi w tej sprawie odpowiedział, czy tak, czy tak, bo na razie jeszcze mam wybór [nieczytelne], bo jeszcze trochę jest czasu do chwili ślubu, potem będę zmuszony wyjechać z miejsca lepszego. Powiem Wam całą prawdę, nie chcę za bardzo być z Wami w jednym miejscu, jednak wszystko według możliwości. Jednak jeżeli nie będzie to możliwe, będzie to złe dla nas obu, rozmawiałem o tym nie dwa i nie trzy razy z ludźmi wtajemniczonymi. To jest powód, dla którego piszę do Was. Pokrótce: proszę Was o odpowiedź, jeżeli otrzymam właściwą odpowiedź o możliwości wyboru jednej z dwóch opcji, natychmiast przyjadę. O ile będę miał jeszcze możliwość przyjazdu w ostatnich dniach to przyjadę, jeżeli nie, to nie mam po co przyjeżdżać.
Tak się mają sprawy u mnie po konsultacji z wielkimi z Nowogródka. Na tym kończę i czekam na prędką odpowiedź.
Josef Harasz

Zapomniałem jeszcze napisać o jednej rzeczy, proszę Rebe, by do czasu ślubu dał mi na mieszkanie 15 zł. Tygodniowo, bo bardzo tego potrzebuję. Także w tym temacie proszę o szybką odpowiedź
wasz przyjaciel Josef"

Is part of collection: Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim

Category: Pamiątki Historyczne

Rights: Muzeum Historyczno-Archeologiczne w Ostrowcu Świętokrzyskim

Similar objects