Central Judaica Database

Show description | Show all images

Szczypce do cukru

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józef Fraget Warszawa

Title: Szczypce do cukru

Author: Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józef Fraget Warszawa

Object identifier: MHŻP- B653

Previous owner purchase location: Warszawa

Date: 1860-1872 (?)

Medium: metal galwanizowany, nowe srebro

Technique: odlew, platerowanie

Dimensions: 5,5 x 13 cm

Object description

Szczypce do cukru w formie nożyczek w kształcie bociana. Owalne uchwyty osadzone są na płaskich, nieregularnych podstawach w formie kępek liści. Uchwyty przechodzą w delikatnie rozszerzające się trzonki imitujące bocianie nogi z zarysowanymi pazurami opartymi o uchwyty. Następnie trzonki przechodzą w korpus imitowanego ptaka z wyobrażeniem skrzydeł i piór, aż do długiej szyi z niewielką główką i długim dziobem. W części imitującej korpus bociana trzonki są puste wewnątrz. Na wysokości główki bociana dwie części cążków łączą się za pomocą śrubki imitującej oko. Dwie górne części cążków nakładające się na siebie poziomo, z ząbkowaniem do połowy wewnętrznej strony, imitujące bociani dziób. Nóżki, oko i dziób złocone. Na spodzie jednej z podstawek znaki w negatywie. Najwyżej numer katalogowy 1646, poniżej w owalu, częściowo zatarty, napis wersalikami FRAGET / W / WARSZAWIE. Poniżej w prostokątnej ramce, również wersalikami, napis GALW. Po lewej stronie w owalu litera N, po prawej zatarty znak firmowy, dwa skrzyżowane młotki.

Do czasu popularyzacji cukru miałkiego cukier sprzedawany był w głowach, z których specjalnym toporkiem odrąbywano kawałki, które rozdrabniano do momentu osiągnięcia kształtnych bryłek. Przechowywano je w cukiernicach, w XIX wieku najczęściej w formach zamykanych skrzynek, z których przy stole nabierano bryłki cukru za pomocą specjalnie do tego celu przygotowanych szczypczyków lub cążek.
Szczypce do cukru ze zbiorów Muzeum to wyrób najważniejszej bodaj dla historii polskiego platernictwa fabryki Fraget. Została ona założona w 1824 roku w Warszawie przez sprowadzonych z Francji braci Alfonsa i Józefa Fragetów. Działała do II wojny światowej. W katalogach wielokrotnie nagradzanej firmy znajdowały się naczynia korpusowe, sztućce, drobna galanteria, lichtarze i kandelabry i in. W Katalogu jubileuszowym z 1930 roku na stronie 21 znajduje się rycina przedstawiająca szczypce w kształcie bociana, numer katalogowy 1646, z podaną długością 13 cm, odpowiadającą długości szczypczyków z kolekcji muzeum. Cena to 12,6 zł. To najdroższe szczypce w tym katalogu, pozostałe, o prostszej formie, są nieco tańsze.

Is part of collection: Muzeum Historii Żydów Polskich

Category: Pamiątki Historyczne

Rights: domena publiczna

Tags: rzemiosło artystyczne, przedmioty codziennego użytku

Similar objects