Central Judaica Database

Show description | Show all images

Balsaminka

Nieznany

Title: Balsaminka

Author: Nieznany

Object identifier: MHŻP-C46

Provenance: Nieznane

Date: XIX/XX w.

Medium: metal (srebro?)

Technique: odlewanie, cyzelowanie, złocenie

Dimensions: 11,2 cm x 6,3 cm x 8 cm

Object description

Balsaminka w kształcie roślinnym. Podstawa w formie rozłożonych liści z centralnie ułożonym kwiatem. Z podstawy wyprowadzona jest esowata łodyga z trzema parami listków osadzonymi w jednej trzeciej, w połowie długości i na końcu, pod pojemnikiem. Na łodydze, noszącej ślady złocenia, osadzony jest ruchomy pojemnik na wonności w formie pęku kwiatu z płatkami, oddzielony od łodygi podkładką w formie listków. Między płatkami znajdują się niewielkie otwory. Pojemnik można obracać wokół własnej osi, co umożliwia włożenie do środka np. goździków. Całość zwieńczona jest figurką przedstawiającą pochylonego orła z rozłożonymi skrzydłami. Balsaminka czyli ozdobna puszka na wonne zioła lub korzenie (hebr. besamim) takie jak goździki, kora cynamonu, to przedmiot związany z ceremonią hawdali, czyli uroczystego pożegnania Szabatu i powitania nowego tygodnia. Odmawia się specjalne błogosławieństwa, pije wino i wącha wonności, których zapach ma pocieszyć Żydów po odejściu Szabatu.Balsaminki w kształcie roślinnym były typowe dla Galicji. Najbardziej popularne były jednak balsaminki w formie wieżyczek, często wykonywanych w technice filigranu. Wykonywane były również małe balsaminki podróżne.

Balsaminka ze zbiorów muzeum została przekazana przez Kurta Webera jako pamiątka po rodzicach - Edwardzie i Reginie. W czasie 2 wojny światowej rodzina została zesłana do Azji Środkowej (dzięki czemu ocaleli; z dwudziestokilkuosobowej gałęzi Weberów przeżyło wojnę osiem osób). Weberowie przebywali w Leninabadzie (dziś Hodżent), od 1942 do 1946 r. Kurt Weber to jeden z najważniejszych polskich operatorów filmowych lat 50. i 60. Związany głównie z zespołem „Kadr”, był odpowiedzialny za zdjęcia wielu głośnych filmów, w tym sztandarowych tytułów Szkoły Polskiej, takich jak „Zaduszki” i „Salto” Tadeusza Konwickiego czy „Ludzie z pociągu” Kazimierza Kutza. Pracował w ekipach m.in. Wandy Jakubowskiej, Ewy i Czesława Petelskich, Janusza Majewskiego, Aleksandra Ścibora-Rylskiego. W 1955 r. zrealizował „Pod jednym niebem”, pierwszy polski film dokumentalny o getcie warszawskim. W 1969 r. wyjechał do Niemiec Zachodnich, gdzie kontynuował pracę operatorską i pedagogiczną. Zmarł w 2015 roku.

Is part of collection: Muzeum Historii Żydów Polskich

Category: Synagogalia

Rights: domena publiczna

Similar objects